Dr T. Carter: «Να είστε υπερήφανοι για την ανακάλυψη των Neanderthals στη Στελίδα».

Αποτέλεσμα εικόνας για νεατερνταλ ναξος

 

Στην εκπομπή «Μεσημεριανοί Ραδιοργασμοί» του Aegean Voice 107,5 ο Γιώργος Λογοθέτης φιλοξένησε τον Dr Tristan Carter, Επίκουρο Καθηγητή Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου ΜακΜάστερ του Καναδά, και τη Διδάκτωρ Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας, ΕΚΠΑ, μέλος του ΣΝΑΠ Dr Βάγια Μαστρογιαννοπούλου, μίλησαν για τα ευρήματα και τα πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία της έρευνας του που πιστοποιούν την εμφάνιση πρώιμων ανθρώπων (Neanderthals) στην περιοχή της Στελίδας Νάξου.

Ο Δρ Carter έπειτα από πρόσκληση του Δημάρχου, θα βρίσκεται στη Νάξο για τα εγκαίνια της έκθεσης του Αρχαιολογικού Προγράμματος  Στελίδας στις 14 Απριλίου  2018 στις 20:00 στο Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Νάξου (πρώην Σχολή Ουρσουλίνων). Μαζί με τον Δρα Στέλιο Λεκάκη, ειδικό στη ναξιακή πολιτιστική κληρονομιά θα παρουσιάσουν και θα δημοσιοποιήσουν τα παγκοσμίου εμβέλειας ευρήματα τους σε σχέση με την ύπαρξη Neanderthals στην Στελίδα της Νάξου. Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 31 Μαΐου 2018.

Μια πρώτη γεύση της παρουσίασης αυτής είχαν την χαρά να απολαύσουν οι ακροατές του Aegean Voice 107,5 στην μεσημεριανή εκπομπή του κυρίου Λογοθέτη.

Στην αρχή της συζήτησης ο κ.  Carter κατέθεσε κάποια στοιχεία για την χρονολόγηση της ανθρώπινης παρουσίας   στην περιοχή της Στελίδας αναφέροντας ότι εκτιμάται στα τουλάχιστον 100.000 χρόνια  ενώ η παρουσία του είδους homo sapiens υπολογίζεται στα 40.000 χρόνια. Οι άνθρωποι αυτοί κατέφθαναν στο νησί της Νάξου αλλά και στην ευρύτερη περιοχή με πλωτά μέσα, ερχόμενοι εξ Ανατολάς. Στο σημείο αυτό, ο Δρ Carter διευκρίνισε ότι παρόλο που το είδος αυτό μπορεί να ξεκινούσε από την Αφρική και έπειτα να φαινόταν να έχει εγκατασταθεί στην Αραβική χερσόνησο και στην γύρω περιοχή, η όλη διαδικασία ήταν πιο σύνθετη. Αυτό συνέβαινε κυρίως γιατί τα μεταναστευτικά κύματα που κατέφθαναν μπορεί να έκαναν επιμειξίες και με τα προϋπάρχοντα στην περιοχή, ανθρώπινα είδη.

Παρόλα αυτά, σύμφωνα με το δόκτορα η παρουσία του είδους Neanderthals είναι η πιο ενδιαφέρουσα για το ευρύ κοινό και ιδιαίτερα αφού η διατήρηση σκελετικών καταλοίπων δεν ευνοείται λόγω της θέσης του σημείου εύρεσης τους.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συνύπαρξη των δύο ειδών (homo sapiens και Neanderthals) η οποία ναι μεν επιβεβαιώνεται μέσω της γενετικής μελέτης αλλά με τα μέχρι τώρα δεδομένα η ταυτόχρονη συνύπαρξη τους, χρονολογικά δεν έχει αποδειχθεί.  Πιο συγκεκριμένα, η Στελίδα  αποτελεί πολύ καλό σημείο παρατήρησης και αλληλεπίδρασης των δύο ειδών, αφού στην περιοχή κατέφευγαν για εργαλεία καθώς και για να φτιάξουν όπλα για κυνήγι.

Έτσι λοιπόν αναφορικά με την σκοπιμότητα που εξυπηρετούσε η περιοχή της Στελίδας  ο δρ Carter τόνισε ότι αποτελούσε εργαστηριακό χώρο στον οποίο πάντα επέστρεφαν οι Neanderthals  για να φτιάξουν τα εργαλεία που χρειάζονταν. Επομένως ως χώρος άντλησης στοιχείων σχετικά με την συμπεριφορά και τις συνήθειες τους, η Στελίδα δίνει στους ερευνητές πλούσιο υλικό. Ταυτόχρονα ο επιστήμονας εικάζει ότι οι περιοχές που κατοικούσαν ήταν διάσπαρτες σπηλιές σε διάφορα μέρη του νησιού. Όσον αφορά την μετακίνηση τους, φαίνεται ότι γινόταν σε ετήσια βάση και οριζόταν από τις περιόδους κυνηγιού αλλά και τις καιρικές συνθήκες. Μάλιστα οι Neanderthals  κυνηγούσαν ελέφαντες που υπήρχαν εκείνη την περίοδο στη Νάξο.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η Νάξος είναι το μοναδικό νησί μέχρι στιγμής στο οποίο έχει ανακαλυφθεί Neanderthals και σ αυτό συμβάλλει ότι πρωτύτερα δεν γίνονταν σχετικές έρευνες αφού μέχρι σήμερα κυριαρχούσε η λανθασμένη πεποίθηση ότι τα νησιά των Κυκλάδων κατοικήθηκαν πολύ αργότερα από την εποχή των παγετώνων. Έτσι στο μέλλον υπάρχει η πιθανότητα ανακάλυψης περιοχών αντίστοιχων της Στελίδας και σε άλλα νησιά των Κυκλάδων παρόλο που το ζήτημα της ανύψωσης της θάλασσας  μπορεί να οδηγήσει στην καταβύθιση πολλών στοιχείων.

Για τη λιθοτομία των ανθρώπων αυτών οι ερευνητές θεωρούν την Στελίδα της Νάξου πλούσια πηγή πληροφοριών και υλικών αφού η περιοχή αποτελούσε  σημαντικό πόλο έλξης για τα ανθρώπινα είδη για περίπου 250.000 χρόνια. Σύμφωνα με τα ευρήματα που έχουν συλλέξει, τα ακόντια που χρησιμοποιούσαν στο κυνήγι αποτελούταν από ένα ξύλινο στειλιάρι και πέτρα και η μελέτη της διαδικασίας αποδεικνύει ότι χρειάζονταν περίπου 20 στάδια για να ολοκληρωθεί. Έτσι μπορούμε να συμπεράνουμε ότι το είδος αυτό δεν είναι και τόσο «κουτό» όσο νομίζαμε. Αντιθέτως μάλιστα, σύμφωνα με τον δόκτορα ,οι Neanderthals φαίνεται να γνώριζαν την χρησιμότητα των εργαλείων τους αλλά και τις ιδιότητες των υλικών τους. Την άποψη αυτή έρχεται να επιβεβαιώσει το γεγονός ότι οι ερευνητές γνωρίζουν ότι οι Neanderthals μετακινούταν προς τη βορειοδυτική Νάξο και συγκεκριμένα στην Κόρωνο, προκειμένου να εκμεταλλευτούν την σμύριδα που υπήρχε εκεί.

Για τον αριθμό και την οργάνωση τους τα ευρήματα υποστηρίζουν ότι  το συγκεκριμένο προϊστορικό είδος κινούταν σε μικρές ομάδες των 20 εως 30 ατόμων οι οποίες μεγάλωναν σε περιπτώσεις που σκοπός ήταν η ανταλλαγή συντρόφων. Η Στελίδα φαίνεται να αποτελούσε πόλο έλξης τέτοιων συγκεντρώσεων. Μολονότι δεν έχει βρεθεί ο τόπος που κατοικούσαν υπάρχει διάθεση ανεύρεσης και εξερεύνησης του, στο μέλλον.

Τέλος, εικάζεται ότι το είδος αυτό παρουσίαζε μια οικογενειακή δομή χωρίς να είναι γνωστή η συνοχή αυτής και η γλωσσική επικοινωνία μεταξύ τους ήταν υπαρκτή αλλά σαφώς σε πολύ διαφορετικό επίπεδο από το σύγχρονο είδος. Αναφορικά με την καλλιτεχνική τους έκφραση, ο δόκτωρ επεσήμανε ότι είναι έκδηλη στις βραχογραφίες τους όπως στην πρόσφατη περίπτωση ανακάλυψης τους, στην Ισπανία.

Κλείνοντας την συζήτηση ο δρ Carter προσκάλεσε τους Νάξιους στην εκδήλωση των εγκαινίων της βαρυσήμαντης αυτής, έκθεσης και τόνισε το πόσο ξεχωριστή θέση έχει η περιοχή της Στελίδας στην συλλογική μνήμη και στην ιστορία του τόπου μας για την οποία οφείλουμε να είμαστε περήφανοι.